Khám phá những phong tục truyền thống vào dịp Tết cổ truyền Việt Nam

206

Ở Việt Nam, Tết Nguyên đán được gọi là Tết hay Tết cổ truyền.  Đó là lễ hội quan trọng và phổ biến nhất đối với người dân Việt Nam trong năm. Tết thường được tổ chức từ ngày 1 tháng 1 theo âm lịch.  Tết không chỉ là một lễ kỷ niệm sự xuất hiện của mùa xuân và là dịp để tỏ lòng kính trọng với tổ tiên của một người, đó cũng là một cơ hội tuyệt vời để gia đình đoàn tụ với nhau. Đồng thời gìn giữ bản sắc dân tộc thông qua việc duy trì phong tục truyền thống. Hãy cùng nhau tìm hiểu những phong tục trong dịp Tết Nguyên Đán của người Việt.

Tục lệ cúng ông Công ông Táo vào dịp Tết cổ truyền Việt Nam

Vào ngày 23/12, các gia đình Việt Nam sẽ dọn dẹp bếp để cúng dường ông Công và ông Táo. Nghi lễ truyền thống phải có cá chép để tiễn ông lên trời, hy vọng ông sẽ báo cáo với Ngọc Hoàng những điều tốt. Vì theo dân gian tin rằng đây là ngày Ngọc Hoàng sẽ trừng phạt hoặc thưởng cho chủ nhà dựa trên những gì ông Táo báo cáo.

Dọn dẹp trang trí nhà cửa trước Tết cổ truyền 

Cứ mỗi độ Tết đến Xuân về là cả gia đình hứng khởi cùng nhau lau dọn, trang hoàng nhà cửa để đón Tết. Các ngôi nhà thường được dọn dẹp và trang trí trước đêm giao thừa.  Trẻ em phụ trách quét dọn và chà sàn.  Nhà bếp cần được dọn dẹp trước đêm 23 của tháng trước.  Thông thường, chủ gia đình làm sạch bụi và tro (từ nhang) từ bàn thờ tổ tiên.  Có một niềm tin phổ biến rằng việc dọn dẹp nhà cửa sẽ thoát khỏi những vận mệnh tồi tệ liên quan đến năm cũ.  Một số người sẽ sửa mới lại nhà của họ và trang trí với các phụ kiện lễ hội ngày Tết. 

Phong tục dọn dẹp trang trí nhà cửa trước Tết
Mọi người trong gia đình cùng nhau trang trí nhà cửa – Nguồn: meovatchamsocgiadinh.com

Ngoài ra, đây cũng là lúc mọi người  xem xét các khoản nợ cần phải trả. Nếu có đủ khả năng sẽ nhanh chóng hoàn tất trước Tết, không để kéo dài sang năm mới.

Phong tục thờ cúng tổ tiên

Chuẩn bị các món ăn để thờ cúng tổ tiên đã trở thành một hoạt động quan trọng vào ngày 30 Tết. Truyền thống đẹp này nhắc nhở mọi người về những kỷ niệm và công đức của tổ tiên họ. Vào sáng sớm, các thành viên trong gia đình chuẩn bị bàn thờ và các món ăn để “mời” tổ tiên của họ trở lại và ăn tết cùng nhau. Bằng cách này, người Việt Nam có thể thể hiện sự tôn trọng với tổ tiên của họ. Bữa tiệc Tết trở thành mối liên kết vô hình giữa người sống và tổ tiên của họ.

Gói bánh chưng bánh tét – giữ gìn phong tục truyền thống Tết cổ truyền của người Việt

Gói bánh chưng ngày Tết
Phong tục gói bánh chưng , bánh tét ngày Tết của người Việt – Nguồn: vietnammoi.vn

Khi Tết đến gần, bạn sẽ thấy lửa cháy suốt đêm trên bếp lò ở hầu hết các gia đình Việt Nam. Các gia đình đang nấu các loại bánh truyền thống cho Tết.  Việt Nam là một quốc gia nơi trồng lúa nước, vì vậy có ý nghĩa rằng có rất nhiều loại bánh truyền thống của Việt Nam được làm từ nó.  Bánh chưng và bánh tét được làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt lợn và chúng là những thực phẩm cần thiết cho Tết Nguyên đán.  Màu sắc của bánh tượng trưng cho trái đất và bầu trời.

Phải là người có đôi tay cực kỳ khéo léo để có thể gói những chiếc bánh đẹp và ngon. Nếu không, bánh sẽ bị nứt và thấm nước, gây ra sống bánh.

Phong tục truyền thống đêm giao thừa của gia đình Việt

Lễ cúng năm mới thường phải làm hai nghi lễ, lễ trong nhà và lễ ngoài trời. Lý do để người Việt thực hiện buổi lễ vì niềm tin: Một năm bắt đầu, phải có kết thúc. Ý nghĩa của buổi lễ:  xóa bỏ mọi oán giận cũ, đón năm mới với những điều tốt đẹp.

Đi lễ chùa xin lộc đầu năm

Lễ chùa xin lộc đàu năm
Hái lộc đầu xuân – Nguồn: baothuathienhue.com

Đi lễ chùa xin lộc đầu năm từ lâu đã trở thành phong tục không thiếu trong mỗi dịp Tết.  Với mong muốn tìm được sự bình yên, gạt bỏ những lo lắng của năm cũ và mong muốn may mắn và hạnh phúc trong năm mới, người Việt Nam thường đến chùa vào dịp Tết. Tham quan một ngôi chùa không chỉ để thực hiện một điều ước, mà đó còn là khoảnh khắc mà người ta đắm chìm trong tâm linh. Mọi người cố gắng đến chùa sau đêm giao thừa, hoặc những ngày đầu tiên của Tết cổ truyền Việt Nam. Mùi khói nhang, vẻ đẹp của hoa và sự yên bình của bầu không khí sẽ khiến mọi người cảm thấy yên bình hơn trong dịp tết. 

Chúc tết và mừng tuổi đầu năm – phong tục không thể thiếu trong dịp Tết cổ truyền Việt Nam

Phong tục chúc tết mừng tuổi đầu năm trong Tết cổ truyền Việt Nam
Lì xì mừng tuổi đầu năm – Nguồn: Tinmoi.vn

Tặng phong bì đỏ (chứa đầy tiền may mắn). Đây là một tập tục văn hóa được duy trì qua nhiều thế hệ. Những phong bì màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn và giàu có. Nó là rất phổ biến để thấy người lớn tặng phong bì đỏ cho những người trẻ tuổi. Trước khi những người trẻ hơn có thể nhận được phong bì, họ phải chúc thọ và mừng tuổi ông bà cha mẹ trước. Tiền mừng tuổi không quan trọng là ở số tiền nhiều hay ít. Quan trọng hơn hết là ý nghĩa và tấm lòng của người mừng. 

Mặc dù ở rất xa, mọi người cố gắng trở về quê hương cùng gia đình. Dù bao nhiêu năm trôi qua, người Việt vẫn không quên nguồn cội, mỗi ngày góp phần xây dựng và duy trì nền phong tục truyền thống đẹp đẽ của Tết cổ truyền Việt Nam.